Mức đóng và quyền lợi BHXH, BHYT thay đổi từ 1/7/2026

Date: 2026.06.19

Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh này kéo theo nhiều thay đổi liên quan đến mức đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và một số quyền lợi bảo hiểm của người lao động.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Luật Việc làm 2025, đối với người lao động hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp được xác định dựa trên chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp liên quan.

Các khoản phụ cấp có thể bao gồm phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề và hệ số chênh lệch bảo lưu nếu có.

1. Mức đóng BHXH, BHYT tăng theo lương cơ sở

Do tiền lương của nhóm đối tượng này gắn trực tiếp với mức lương cơ sở, khi lương cơ sở tăng thì mức đóng BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp cũng sẽ tăng tương ứng.

Theo quy định, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc là 32% mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Trong đó:

– Người lao động đóng: 10,5%

– Người sử dụng lao động đóng: 21,5%

Từ ngày 1/7/2026, khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc được xác định như sau:

– Mức thấp nhất: bằng mức lương cơ sở, tức 2,53 triệu đồng/tháng

– Mức cao nhất: bằng 20 lần mức lương cơ sở, tương đương 50,6 triệu đồng/tháng

Như vậy, người lao động có mức lương cao hơn 50,6 triệu đồng/tháng thì mức lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc tối đa cũng chỉ tính trên mức trần này.

2. Trợ cấp thai sản, dưỡng sức và mai táng phí tăng

Việc tăng lương cơ sở không chỉ ảnh hưởng đến mức đóng bảo hiểm mà còn làm tăng một số quyền lợi bảo hiểm được tính dựa trên mức lương cơ sở.

Một trong những khoản thay đổi đáng chú ý là trợ cấp thai sản một lần. Theo quy định, lao động nữ sinh con hoặc người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được hưởng trợ cấp một lần bằng 2 lần mức lương cơ sở tại thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi.

Từ ngày 1/7/2026, với mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng, khoản trợ cấp này tương ứng khoảng:

2,53 triệu đồng x 2 = 5,06 triệu đồng

Ngoài ra, các khoản trợ cấp khác có liên quan đến mức lương cơ sở cũng sẽ tăng tương ứng, bao gồm:

– Trợ cấp dưỡng sức sau sinh

– Trợ cấp tai nạn lao động

– Trợ cấp bệnh nghề nghiệp

– Trợ cấp mai táng

Theo Luật BHXH 2024, mức trợ cấp mai táng đối với thân nhân của người đang hưởng lương hưu qua đời bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người đó mất.

Hiện nay, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở. Vì vậy, từ ngày 1/7/2026, mức trợ cấp mai táng sẽ tương ứng:

2,53 triệu đồng x 10 = 25,3 triệu đồng

3. Mức đóng BHYT hộ gia đình thay đổi từ 1/7/2026

Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Tỷ lệ đóng BHYT vẫn giữ nguyên ở mức 4,5% lương cơ sở, tuy nhiên số tiền đóng thực tế của từng thành viên hộ gia đình sẽ tăng.

Cách tính mức đóng BHYT hộ gia đình như sau:

– Người thứ nhất: đóng bằng 4,5% mức lương cơ sở

– Người thứ hai: đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất

– Người thứ ba: đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất

– Người thứ tư: đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất

– Từ người thứ năm trở đi: đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất

Dựa trên mức lương cơ sở mới, mức đóng BHYT hộ gia đình từ ngày 1/7/2026 được tính như sau:

4. Mức đóng BHYT của học sinh, sinh viên

Đối với nhóm học sinh, sinh viên, ngân sách nhà nước hỗ trợ 50% tiền đóng BHYT.

Từ ngày 1/7/2026, khi mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, số tiền học sinh, sinh viên phải đóng sau khi được hỗ trợ còn:

56.925 đồng/tháng

Đây là mức đóng sau khi đã tính phần ngân sách nhà nước hỗ trợ.

5. Mức đóng BHYT của người hoạt động không chuyên trách cấp xã

Đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, mức đóng BHYT hàng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở.

Từ ngày 1/7/2026, mức đóng tương ứng là:

113.850 đồng/tháng

Trong đó:

– Người sử dụng lao động đóng: 2/3

– Người lao động đóng: 1/3

6. Quyền lợi khám chữa bệnh BHYT vẫn được đảm bảo

Dù mức đóng BHYT có điều chỉnh theo lương cơ sở mới, người tham gia BHYT vẫn được đảm bảo đầy đủ quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định tại các cơ sở y tế.

Việc tham gia BHYT giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính khi không may gặp rủi ro về sức khỏe, đặc biệt trong bối cảnh chi phí y tế ngày càng tăng.

Người dân có thể đăng ký tham gia và đóng tiền BHYT thông qua:

– Cơ sở BHYT tại địa phương

– Bưu cục

– Ứng dụng trực tuyến

– Cổng dịch vụ công

Việc điều chỉnh mức đóng BHYT theo mức lương cơ sở mới cũng nhằm phù hợp với mặt bằng chi phí y tế, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và đảm bảo tốt hơn quyền lợi cho người tham gia.

Kết luận

Từ ngày 1/7/2026, khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, nhiều mức đóng và quyền lợi liên quan đến BHXH, BHYT cũng sẽ thay đổi.

Doanh nghiệp cần rà soát lại tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm cho người lao động, đồng thời cập nhật các khoản trợ cấp, quyền lợi liên quan để đảm bảo thực hiện đúng quy định mới.

Người lao động và người dân tham gia BHYT hộ gia đình cũng nên nắm rõ mức đóng mới để chủ động chuẩn bị chi phí và đảm bảo quyền lợi bảo hiểm của mình.