Doanh nghiệp FDI cần lưu ý gì về luật lao động Việt Nam năm 2026?

Date: 2026.02.05

Năm 2026 được dự báo là thời điểm có nhiều thay đổi trong chính sách lao động – tiền lương tại Việt Nam. Các cập nhật này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, quá trình cải cách hành chính, tăng cường bảo vệ người lao động và phù hợp với cam kết quốc tế (ILO, CPTPP, EVFTA).
Đối với doanh nghiệp FDI – đặc biệt Nhật Bản – việc nắm bắt kịp thời là yếu tố tối quan trọng để duy trì tính tuân thủ, tránh rủi ro pháp lý, và bảo đảm hoạt động ổn định.

Dưới đây là các lưu ý quan trọng nhất cho doanh nghiệp FDI trong năm 2026.

1. Cập nhật về lương tối thiểu và cơ cấu tiền lương

Theo Hội đồng Tiền lương Quốc gia, lương tối thiểu vùng được đề xuất điều chỉnh theo mức sống và tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Doanh nghiệp FDI cần lưu ý:

– Lương tối thiểu là mức lương thấp nhất trả cho lao động đơn giản, không bao gồm phụ cấp.

– Lương của người lao động đã qua đào tạo phải cao hơn tối thiểu 7%.

– Cơ cấu lương cần tách bạch: lương cơ bản – phụ cấp – bổ sung khác.

Đây là điểm doanh nghiệp Nhật thường gặp khó khăn khi xây dựng thang, bảng lương phù hợp với pháp luật Việt Nam.

2. Siết chặt quản lý thời giờ làm việc và OT (Overtime)

Theo MOLISA, vi phạm về OT là lỗi phổ biến nhất trong doanh nghiệp FDI.
Năm 2026, các điểm cần lưu ý gồm:

– Tiếp tục áp dụng giới hạn OT: không quá 40 giờ/tháng.

– Ngành sản xuất có thể áp dụng mức tối đa 300 giờ/năm nhưng phải đủ điều kiện.

– Yêu cầu văn bản đồng ý OT từ người lao động.

– Tăng cường thanh tra về việc tính đúng mức OT:

+ 150% ngày thường

+ 200% ngày nghỉ

+ 300% ngày lễ

Doanh nghiệp Nhật – vốn có văn hóa OT cao – đặc biệt cần rà soát hệ thống quản lý thời gian làm việc.

3. Đối thoại tại nơi làm việc và quan hệ lao động đa tổ chức

Theo Luật Lao động 2019 và hướng dẫn mới từ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, năm 2026 tiếp tục đẩy mạnh:

– Đối thoại định kỳ 1–4 lần/năm

– Doanh nghiệp phải có Ban đối thoại phù hợp cơ cấu

– Thúc đẩy mô hình tổ chức đại diện của người lao động (EoR) theo tiêu chuẩn ILO

Đặc biệt, từ các cam kết trong EVFTA và CPTPP, Việt Nam đang mở rộng mô hình tổ chức đại diện ngoài công đoàn truyền thống → doanh nghiệp FDI phải chuẩn bị để quản trị quan hệ lao động đa bên.

4. Bảo hiểm xã hội – Y tế – Thất nghiệp: kiểm tra chặt chẽ hơn

Theo BHXH Việt Nam, năm 2024–2025 triển khai hệ thống thanh tra điện tử, giúp phát hiện nhanh:

– Doanh nghiệp đóng thiếu căn cứ

– Không đóng BHXH cho đúng đối tượng

– Chậm đóng hoặc trốn đóng

Điểm mới doanh nghiệp FDI cần lưu ý:

– Khoản bổ sung thường xuyên phải đưa vào căn cứ tính BHXH

– Tăng kiểm tra đối với hợp đồng thời vụ, cộng tác viên

– Quản lý lao động người nước ngoài theo đúng nghị định 152/2020

5. An toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) – hồ sơ bắt buộc

Cục An toàn Lao động công bố danh mục kiểm tra trọng điểm năm 2026, trong đó tập trung vào doanh nghiệp FDI, gồm:

– Đánh giá rủi ro ATVSLĐ

– Hồ sơ huấn luyện nhóm 1–6

– Sổ theo dõi tai nạn lao động

– Quy trình vận hành thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt

– Báo cáo định kỳ ATVSLĐ nộp đúng hạn

Đặc biệt đối với ngành sản xuất – lĩnh vực có nhiều doanh nghiệp Nhật Bản – yêu cầu tuân thủ càng chặt.

6. Quy trình kỷ luật lao động phải tuân thủ đầy đủ hồ sơ

Từ các vụ tranh chấp năm 2023–2024, Tòa án Việt Nam nhấn mạnh:

– Mọi quyết định kỷ luật phải có đầy đủ biên bản, bằng chứng, thành phần họp

– Công đoàn hoặc tổ chức đại diện NLĐ phải tham gia

– Không được kỷ luật khi NLĐ đang nghỉ ốm hoặc mang thai

Nếu thiếu một bước, quyết định có thể vô hiệu → doanh nghiệp chịu rủi ro lớn.

7. Báo cáo định kỳ – doanh nghiệp FDI hay quên nhưng bị phạt nặng

Năm 2026, Bộ LĐTB&XH tiếp tục duy trì các loại báo cáo bắt buộc:

– Báo cáo lao động 6 tháng

– Báo cáo lao động hằng năm

– Báo cáo ATVSLĐ

– Báo cáo tai nạn lao động

Hệ thống điện tử mới giúp phát hiện doanh nghiệp nộp chậm hoặc không nộp.

Doanh nghiệp FDI cần chuẩn bị sớm cho năm 2026

Nhìn chung, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý lao động nhằm:

– Tăng tính minh bạch

– Bảo vệ người lao động

– Đáp ứng chuẩn quốc tế

Doanh nghiệp FDI cần:

– Rà soát tuân thủ định kỳ

– Cập nhật chính sách mới

– Xây dựng hệ thống HR – Payroll – Compliance vững chắc

– Cân nhắc sử dụng dịch vụ Back Office Outsourcing để giảm rủi ro

Dịch vụ thuê ngoài chuyên nghiệp giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và duy trì tuân thủ 100% theo pháp luật Việt Nam.